انواع دسته‌بندی نوشته‌های علمی و دانشگاهی

انواع دسته‌بندی نوشته‌های علمی و دانشگاهیقبل از دسته‌بندی مقاله‌های علمی نوعی دسته‌بندی از نوشته‌های علمی و دانشگاهی ارائه می‌شود که تقریباً در مورد کلیه نوشته‌های علمی و دانشگاهی عمومیت داشته و همه آنها را به‌نوعی در برمی‌گیرد. این دسته‌بندی به‌قرار زیر است. با نوشت یار همراه باشید تا انواع دسته بندی نوشته‌های علمی را برای شما شرح دهیم.

نوشته‌های سطح اول علمی

این نوشته‌ها و گزارش‌ها متعلق به آن تحقیقی هستند که توسط خود پژوهشگر یا با همکاری چند پژوهشگر به انجام رسیده است. این نوشته‌ها در مجلاتی به چاپ می‌رسند که در آنها نوشته‌های علمی مذکور توسط کارشناسان و متخصصان مرتبط با موضوع نوشته، موردبازنگری و بررسی دقیق قرار می‌گیرند.

معمولاً به این نوع نوشته‌ها مقاله گفته می‌شود که دارای ساختاری خاص می‌باشند. مقاله مذکور معمولاً شامل ارکانی می‌باشد که به آنها اجزای مقاله گفته می‌شود که عبارت‌اند از: سربرگ، عنوان ، مشخصات نویسنده، نویسندگان ، چکیده ، کلمات کلیدی ، مقدمه، روش‌ها ، نتایج یافته‌ها ، بحث ، تجزیه‌وتحلیل ، نتیجه‌گیری، تقدیرها , ضمایم  و منابع ٫ به‌طور خلاصه می‌توان گفت این مقالات پس از ارسال به مجله و با نظر سردبیر به‌دست کارشناسان مرتبط با موضوع مقاله یا همان داوران  سپرده می‌شود تا از هر لحاظ موردبازنگری و قضاوت قرار گیرند تا مشخص شود ارزش چاپ یا بازنگری مجدد دارد یا می‌بایست رد شود.

به این فرآیند بازنگری رسمی، بازنگری دقیق و متخصصانِ  مقاله گفته می‌شود. می‌شود. بخش اعظم نوشته‌های سطح اول در مجلات علمی و تحقیقاتی به چاپ می‌رسند، اما برخی از تحقیقات تحت عنوان رساله‌ها، پایان نامه‌ها و رساله‌های دکتری و کارشناسی ارشد، مقالات کنفرانسی و گزارش‌ها نیز به چاپ می‌رسند. در دنیای علم، معمولاً سهم هر پژوهشگر در پیشرفت دانش به‌وسیله تعداد مقالات چاپیده‌اش سنجیده می‌شود به‌ویژه آن مقالاتی که در مجلات بازنگری دقیق به چاپ رسیده‌اند.

نوشته‌های سطح دوم علمی

نوشته‌های سطح دوم شامل نشریاتی هستند که برای بیان حقایق و جزییات به منابع سطح اول استناد می‌کنند. از آنجایی که در این نوع نوشته‌ها هدف از نشر، خلاصه کردن و درهم آمیختن دانش در حوزه خاصی برای سایر پژوهشگران و دانشمندانی، که از قبل نسبت به آن موضوع مطلع هستند، است،

دیگر نیازی نیست نگارندگان این‌گونه نوشته‌ها کار یا تحقیق در مورد موضوعی جدید را خودشان به‌تنهایی انجام دهند اما نویسندگان این‌گونه نشریات معمولاً سابقه مطالعه در حوزه موردنظر را دارا داشته‌اند و نوشته‌های سطح اولی را در همان حوزه به چاپ رسانده‌اند. نوشته‌های سطح دوم شامل مجلات مروری، کتاب‌های مقاله‌نویسی مرجع آزمون دکتری انشایی و کتاب‌های درسی و دانشگاهی، کتاب‌های راهنما می‌شود.

اگرچه ازلحاظ نگارش علمی ساختار این نوع نوشته‌ها با نوشته‌های سطح اول متفاوت است اما اکثر مراجع درج‌شده و به‌کاررفته در این نوشته‌ها همان نوشته‌های سطح اول هستند. کاربرد نوشته‌های سطح دوم را می‌توان در دو مورد زیر خلاصه کرد:

  • پژوهشگران و دانشمندان برای بدست آوردن دیدی کلی در مورد آن حوزه‌های تحقیقاتی که به حوزه کاری خودشان مرتبط یا نزدیک است، به این نوع نوشته‌ها مراجعه می‌کنند.
  • پژوهشگران و دانشمندانی که قصد انجام تحقیق روی موضوع جدیدی را دارند برای آشنا ساختن خود با تحقیقات موجود درباره آن موضوع، به این نوع نوشته‌ها مراجعه می‌کنند.

نوشته‌های سطح سوم علمی

نوشته‌های سطح سوم برمبنای همان منابع سطح اول و سطح دوم تهیه و به چاپ می‌رسند ولی مخاطبان آنها پژوهشگران و دانشمندانی هستند که در حوزه‌های علمی متفاوتی نسبت به موضوع اصلی انتشاریافته مشغول به‌کار هستند.

چنین نشریاتی معمولاً به‌صورت عامه‌پسند نوشته‌شده و دارای ساختاری علمی نیستند. در این‌گونه نشریات معمولاً ارجاعی به نوشته‌های سطح اول داده نمی‌شود. مجلات علمی، خبرنامه‌ها، مقالات علمی روزنامه‌ها، کتاب‌های درسی و دانشگاهی مقدماتی و دایره المعارف نمونه‌هایی از نوشته‌های سطح سوم هستند.

نوشته‌های خاکستری

نوشته‌های خاکستری به آن منابعی از اطلاعات علمی اطلاق می‌شود که با روش‌های معمول نشر و توزیع نشده‌اند بنابراین شاید دسترسی به آنها مشکل باشد. نوشته‌های خاکستری شامل موارد زیر می‌شوند:

  • پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و رساله‌های دکتری
  • گزارشات فنی با توزیعی محدود
  • مجلاتی که توسط گروه‌های ذینفع خاصی منتشرشده‌اند درحالی‌که این گروه‌های ذینفع توزیع محدودی دارند
  • چکیده‌های مقالات کنفرانسی و مجموعه مقالات کنفرانسی که فقط شرکت‌کننده‌های همان کنفرانس به آن مقالات دسترسی دارند
  • بیانیه‌های اثرات زیست‌محیطی
  • برخی از انواع مستندات دولتی
  • نوعی سند اداری برای به دست آوردن شغل در کشورهای دیگر
  • برخی از انواع مستندات اینترنتی

لازم به ذکر است که استفاده از کلمه خاکستری برای این نوع نوشته‌ها به علت توزیع محدود آنها و دسترسی سخت به آنهاست و اصلاً به این معنی نیست که این‌گونه نوشته‌ها ارزش علمی ندارند، حتی برخی از نوشته‌های خاکستری هستند که موردبازنگری دقیق و داوری سختگیرانِ قرار گرفته‌اند و به‌عنوان نوشته‌های سطح اول به‌حساب می‌آیند.

توجه شود که در بعضی از مواقع شکل و ساختار یک نوشته یا نشریه ممکن است به‌درستی گویای این مطلب که آن نوشته یا نشریه در کدام‌یک از گروه‌های فوق‌الذکر قرار می‌گیرد، نباشد. برای مثال امکان دارد کتاب‌ها در هر یک از سه دسته اول قرار بگیرند. رساله ای که ایده‌های جدیدی را ارائه می‌کنند شاید ازلحاظ اثر و نتیجه به‌عنوان یک نوشته سطح اول به شمار آید درست همانند مقاله‌ای که موردبازنگری یا داوری دقیق قرارگرفته است.

البته در مورد مقالات خیلی بلند و مفصل یا کتاب‌ها به‌جای واژه داور از واژه خواننده استفاده می‌شود، در حالی که ممکن است یک دایره المعارف یا یک مقاله علمی یا مجله‌ای که توسط یک برنده‌ی جایزه‌ی نوبل نوشته‌شده است به‌عنوان یک نوشته سطح سوم به‌حساب آید. مثال دیگر در مورد مقالات کنفرانسی است.

مقالاتی که در کنفرانس‌های ملی، منطقه‌ای یا بین‌المللی، کارگاه‌ها یا نشست‌های علمی ارائه می‌شوند تنها در صورتی متعلق به دسته نوشته‌های سطح اول هستند که موردبازنگری و داوری دقیق قرار گیرند و به چاپ برسند. به‌عبارت‌دیگر، اگر این مقالات مورد داوری و بازنگری دقیق قرار نگیرند جزو نوشته‌های سطح اول نیستند حتی اگر در قالب کتاب یا مجله به چاپ برسند.

همچنین میتوانید سایر آموزش های مقاله نویسی را نیز مطالعه کنید.

انواع دسته‌بندی نوشته‌های علمی و دانشگاهی
5 (100%) 1 vote

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.